Groene Dag
Gezond eten - Groenten en fruit!
In het Cruydtboeck van Dodoens staat, dat rauwe en onrijpe appels, in grote hoeveelheid gegeten vergeetachtig maken en dat men op Nieuwjaarsdag er beter geen zou eten.

Om appels te gebruiken in geval van ziekte, daar was men wel een beetje terughoudend voor. Paarden en ezels konden zelfs geen last appels vervoeren, zei men. De geur van de appels zou hen verdoven. Gaf men ze onderweg steeds een stukje brood, dan was er een kans dat ze het zouden halen.

Nu is het wel zo, dat mensen, die in een vertrek waarin zich vruchten, voornamelijk appels, bevinden, hoofdpijn krijgen of slaperig worden.

Franklin, de Amerikaanse staatsman en uitgever verklaarde eens : “Wanneer ik op mijn bureel kom, trek ik mijn lade open, niet om mijn dossiers in te kijken, maar om de geur van de appels, die in de lade zitten als mijn medicijn, doorheen de kamer te laten zweven. De geur van appels geeft aan mijn gedachten vleugels ...”.

Prof.Hans Molish, directeur van het plantenfysiologisch instituut in Wenen, deed proeven met appels en kwam tot de ontdekking dat de rijp wordende appels een gas verspreiden, dat een merkwaardige invloed heeft op de groei van andere planten en dat de mens hoofdpijn kan bezorgen. Het is dit gas dat ook zorgt voor de rijping van andere vruchten.

Een niet te onderschatten werking

Vandaag hoeft men niet meer bang te zijn voor het eten van appels. Ontdaan van vermeende eigenschappen, mag men stellen dat appels gezond voedsel zijn.

Dr.Flamm schrijft : “Het hoge gehalte aan basische stoffen en basisch werkende vruchtenzuren, organisch gebonden fosforzuur enz.maken de appel tot een voedings- en geneesmiddel, dat bij alle, met teveel zuur gepaard gaande ziektetoestanden regelmatig in gebruik moet genomen worden. De werking laat zich niet overschatten”.Hij noemt ook appels als het middel tegen reumatische klachten en eczemen, maar waarschuwt er nadrukkelijk voor om de vruchten nooit koud te eten en liefst niet nà de maaltijd. Als licht laxeermiddel raadt hij aan, de appels te eten voor de maaltijd en voor het slapengaan.

Over het vitaminegehalte van appels citeer ik hier E.Todhunter, uit het boek Nutritive Value of Apples. “Alhoewel het gehalte aan provitamine (carotine) betrekkelijk gering is, het is niet meer dan één internationale eenheid per gram appelvlees, zorgt het glacturonzuur, een afbraakproduct van pectine, voor een vermindering van de behoefte aan dit vitamine. En juist pectine vormt een belangrijk bestanddeel :6 % van de vrucht. Bovendien is pectine zelf nog verantwoordelijk voor een therapeutische werking : bestrijding van sommige vormen van diarree, daarbij ondersteund door organische zuren, appel- en citroenzuur en cellulose.

Vitamines en mineralen

Het vitamine C-gehalte van de appel loopt sterk uiteen bij de verschillende soorten. Voor ons land is tot nu toe de hoogste waarde gevonden langs de zonnekant, dat is dus de rode kant, bij de appel van de soort ‘Belle de Pontoise’. Het bedroeg 590 mg/kg. In andere appelsoorten werden slechts enkele tientallen mg.vit.C per kg vruchtvlees gevonden. Vermelden we ook dat het vit.C-gehalte langs de schaduwzijde van de bovengenoemde appel ook flink lager lag (310 mg).

Todhunter stelt ook vast dat het vitaminegehalte afneemt naarmate men dieper naar de kern gaat. Het hoogste gehalte bevindt zich vlak onder de schil. Daarom blijkt uit zijn onderzoekingen dat een ongeschilde appel nog eens zoveel vitamines kàn bevatten als een geschilde. Over de opname kan natuurlijk nog een vraag gesteld worden. Buiten carotine en vitamine C bevat de appel vitamine A, B, B2, nicotinezuur, B6 en E. Voorkomende mineralen zijn : natrium, kalium, calcium, magnesium, fosfor, zwavel, chloor, kiezelzuur en aluminium. De eigenschappen van het pectine in de appel is o.m.dat deze grote hoeveelheden water kan binden. Om ons een beeld te kunnen vormen van de geneeskracht van een voedingsmiddel, is het altijd nuttig, te weten te komen waaraan een bepaald voedingsmiddel rijk is. Nu is dit niet altijd een veilige indicator, maar vooral door de aanduidingen, gegeven door vitamines en mineralen, kunnen een aantal eigenschappen begrepen worden.

Meer info:

  • Cursus Voeding en Gezondheid – lesbundel C – Fruit
  • Brochure Fruit in de Voeding en als Geneesmiddel