Groene Dag - Gezonde voeding - Tomaat, liefdesappel

De tomaat

vurig als de liefde, om te zoenen... maar je moet erin bijten.

De tomaat (Solanum lycopérsicum) behoort tot de familie der Solinaceae (nachtschadeachtigen). In de volksmond wordt hij ook wel liefdesappel genoemd en een oudere benaming is “paradijsappel”. De plant komt oorspronkelijk uit Peru. In onze streken wordt de tomaat in talloze variëteiten gekweekt.

Omdat tomaten van warmte houden, zijn alle tomatensoorten met grote vruchten eigenlijk het meest geschikt. om in het zuiden geteeld te worden. In onze streken kun je het alleen maar met vroegrijpe soorten proberen. Je moet er dan wel aan denken om ze zuidgericht te planten, zodat ze alle energie van de zon kunnen benutten. De tomaat groeit graag op een zandige leemgrond of een lemige zandgrond, maar kan ook nog op lichtere leem- en kleigronden worden geplant. De grond moet los en vochtig zijn. Voor verzuurde grond is de tomaat even gevoelig als de aardappel.

De grond moet diep en grondig worden bewerkt, terwijl er liefst zoveel mogelijk compost wordt toegevoegd. Tomaten worden in broeikassen “voorgetrokken”. Je kunt beter niet voor begin maart zaaien. Vanaf midden mei kunnen de tomatenplanten definitief worden uitgeplant op een afstand van 70 cm van elkaar, in rijen die één meter van elkaar afliggen. In het klein kun je tomatenplanten heel goed in potten opkweken, vooral als je niet de beschikking over een broeikasje hebt.

Tomaten kunnen liggend op de grond en zonder snoeien worden gekweekt. Je krijgt echter betere resultaten wanneer je de planten een steuntje geeft door ze langs een stok of latwerk te laten groeien. Hoeveel jonge loten je moet wegnemen hangt af van de soort en je ervaring daarmee. Dit kan variëren van één tot vijf.

De rijpe vruchten (rood of geel, zonder groene rand langs de steel) worden in manden geplukt. Stelen die erg vast zitten worden mee afgesneden. Het is niet aan te bevelen om onrijpe vruchten te plukken, omdat ze beslist smakelijker en beter van kwaliteit zijn als ze wat langer rijpen. Pas wanneer er kans op nachtvorst is pluk je ook de onrijpe vruchten. Deze kun je laten narijpen (wanneer je ze op een warme, donkere plaats legt, worden ze wel rood en rijp).

Waarom zo gezond?

Volgens Dahlen bevat de verse tomaat 92,37% water, 1,25% stikstofhoudende stoffen, 0,84% cellulose. Verder bekend zijn solanine, saponine, kleurstoffen en vitaminen.

Maar weinig plantaardige levensmiddelen bevatten zoveel en een zo groot aantal vitaminen als de verse tomaat, namelijk vitamine A, B, C en E. Het gehalte aan mineralen is ongeveer gelijk aan dat van de meest blad- en knolgroenten. Wel blijkt de tomaat een aantal elementen te bevatten die in andere planten maar zelden worden aangetroffen, namelijk ijzer, koper, borium, nikkel en kobalt. Men weet nog niet zo lang dat de tomaat ook vitamine E bevat, maar misschien rechtvaardigt dit feit wel de oude volksnaam “liefdesappel”.

Uit nieuwe analyses bleken alle tomatenplanten in de stengels en bladeren een stof “tomatine” te bevatten die schimmelvorming afremt. Deze stof weert niet alleen plantenziekten af, maar werkt vooral in de draadschimmel die bij de mens pityriasis verticolor, een schimmel-aandoening van de huid veroorzaakt.

Aangezien de tomatenplanten in mei worden uitgezet, kan men voor die tijd eerst nog sla, spinazie, augurken, kool, selderij en bieten oogsten. Aardappels komen daarvoor niet in aanmerking, omdat ze te nauw met de tomaat zijn verwant.

Bij een vitaminebehandeling bij groeistoornissen, gebitsaandoeningen, het voorkomen van bloedarmoede en een verminderde weerstand tegen infecties moet men het met tomaat aanpakken.

Voedingsmiddelen met beschermende eigenschappen waarbij de verhouding van energiedragers tot de onmisbare vitaminen en mineralen erg gunstig is, moeten een belangrijk deel van het voedingspakket uitmaken. Behalve groene bladgroenten horen daar allereerst tomaten, aardappels, bessen en andere vruchten bij.

Nu men weet welke stoffen de tomaat bevat, is het verklaarbaar dat de tomaat in de natuurvoeding een positief effect heeft als “bloedvormer” en bij de behandeling van jicht, en stoornissen in de nieren en bloedsomloop. De vroegere beweringen dat de tomaat kankerverwekkend zou zijn is inmiddels al lang weerlegd. Er is te lang een erg negatief beeld opgehangen van tomaten... de “zure vrucht waar je reuma van kreeg...” Er is geen enkele vrucht die beter de zuren uit ons lichaam opruimt als tomaten. Daarom past tomaat zeker ook in een reuma-voeding, op voorwaarde dat men de zoetste (rijpe) vruchten uitkiest. Tussen haakjes : de gele soorten zijn gewoonlijk de zoetste soorten.

Zelfs biologisch (ingemaakt) tomatensap bevat nog steeds veel vitamine C. Tomatensap wordt steeds meer gedronken. Verder heeft tomatensap in kindervoeding veel waarde.

Als voedingsmiddel:

De tomaat is momenteel een geliefde groente, en niet ten onrechte. Bijna het hele jaar door is hij vers verkrijgbaar. De tomaat was vroeger een grote onbekende in het menu, maar in de laatste paar honderd jaar is de tomaat geleidelijk aan steeds populairder geworden. Vóór de Eerste Wereldoorlog werd de tomaat nog maar betrekkelijk weinig gebruikt. Nu is het een van de meest gegeten groenten. Daarbij komt dat de tomaat op enorm veel manieren kan worden gebruikt, lekker smaakt, goed bekomt en rijk is aan vitaminen, er goed uitziet en ook erg leuk als garnering gebruikt kan worden.

Gedroogde tomaat is een delicatesse. Gebruik ze kort geweekt als smaakmaker voor uw salades. Te koop per 200 gram.

TomaatjeToe is een smaakmaker met 40% gedroogde tomaat (poeder) en gedroogde groenten en kruiden. Te koop in pot van 500 gram.


	De tomaat vurig als de liefde, om te zoenen... maar je moet erin bijten. De tomaat (Solanum lycopérsicum) behoort tot de familie der Solinaceae (nachtschadeachtigen). In de volksmond wordt hij ook wel liefdesappel genoemd en een oudere benaming is “paradijsappel”. De plant komt oorspronkelijk uit Peru. In onze streken wordt de tomaat in talloze variëteiten gekweekt. Omdat tomaten van warmte houden, zijn alle tomatensoorten met grote vruchten eigenlijk het meest geschikt. om in het zuiden geteeld te worden. In onze streken kun je het alleen maar met vroegrijpe soorten proberen. Je moet er dan wel aan denken om ze zuidgericht te planten, zodat ze alle energie van de zon kunnen benutten. De tomaat groeit graag op een zandige leemgrond of een lemige zandgrond, maar kan ook nog op lichtere leem- en kleigronden worden geplant. De grond moet los en vochtig zijn. Voor verzuurde grond is de tomaat even gevoelig als de aardappel. De grond moet diep en grondig worden bewerkt, terwijl er liefst zoveel mogelijk compost wordt toegevoegd. Tomaten worden in broeikassen “voorgetrokken”. Je kunt beter niet voor begin maart zaaien. Vanaf midden mei kunnen de tomatenplanten definitief worden uitgeplant op een afstand van 70 cm van elkaar, in rijen die één meter van elkaar afliggen. In het klein kun je tomatenplanten heel goed in potten opkweken, vooral als je niet de beschikking over een broeikasje hebt. Tomaten kunnen liggend op de grond en zonder snoeien worden gekweekt. Je krijgt echter betere resultaten wanneer je de planten een steuntje geeft door ze langs een stok of latwerk te laten groeien. Hoeveel jonge loten je moet wegnemen hangt af van de soort en je ervaring daarmee. Dit kan variëren van één tot vijf. De rijpe vruchten (rood of geel, zonder groene rand langs de steel) worden in manden geplukt. Stelen die erg vast zitten worden mee afgesneden. Het is niet aan te bevelen om onrijpe vruchten te plukken, omdat ze beslist smakelijker en beter van kwaliteit zijn als ze wat langer rijpen. Pas wanneer er kans op nachtvorst is pluk je ook de onrijpe vruchten. Deze kun je laten narijpen (wanneer je ze op een warme, donkere plaats legt, worden ze wel rood en rijp). Waarom zo gezond? Volgens Dahlen bevat de verse tomaat 92,37% water, 1,25% stikstofhoudende stoffen, 0,84% cellulose. Verder bekend zijn solanine, saponine, kleurstoffen en vitaminen. Maar weinig plantaardige levensmiddelen bevatten zoveel en een zo groot aantal vitaminen als de verse tomaat, namelijk vitamine A, B, C en E. Het gehalte aan mineralen is ongeveer gelijk aan dat van de meest blad- en knolgroenten. Wel blijkt de tomaat een aantal elementen te bevatten die in andere planten maar zelden worden aangetroffen, namelijk ijzer, koper, borium, nikkel en kobalt. Men weet nog niet zo lang dat de tomaat ook vitamine E bevat, maar misschien rechtvaardigt dit feit wel de oude volksnaam “liefdesappel”. Uit nieuwe analyses bleken alle tomatenplanten in de stengels en bladeren een stof “tomatine” te bevatten die schimmelvorming afremt. Deze stof weert niet alleen plantenziekten af, maar werkt vooral in de draadschimmel die bij de mens pityriasis verticolor, een schimmel-aandoening van de huid veroorzaakt. Aangezien de tomatenplanten in mei worden uitgezet, kan men voor die tijd eerst nog sla, spinazie, augurken, kool, selderij en bieten oogsten. Aardappels komen daarvoor niet in aanmerking, omdat ze te nauw met de tomaat zijn verwant. Bij een vitaminebehandeling bij groeistoornissen, gebitsaandoeningen, het voorkomen van bloedarmoede en een verminderde weerstand tegen infecties moet men het met tomaat aanpakken. Voedingsmiddelen met beschermende eigenschappen waarbij de verhouding van energiedragers tot de onmisbare vitaminen en mineralen erg gunstig is, moeten een belangrijk deel van het voedingspakket uitmaken. Behalve groene bladgroenten horen daar allereerst tomaten, aardappels, bessen en andere vruchten bij. Nu men weet welke stoffen de tomaat bevat, is het verklaarbaar dat de tomaat in de natuurvoeding een positief effect heeft als “bloedvormer” en bij de behandeling van jicht, en stoornissen in de nieren en bloedsomloop. De vroegere beweringen dat de tomaat kankerverwekkend zou zijn is inmiddels al lang weerlegd. Er is te lang een erg negatief beeld opgehangen van tomaten... de “zure vrucht waar je reuma van kreeg...” Er is geen enkele vrucht die beter de zuren uit ons lichaam opruimt als tomaten. Daarom past tomaat zeker ook in een reuma-voeding, op voorwaarde dat men de zoetste (rijpe) vruchten uitkiest. Tussen haakjes : de gele soorten zijn gewoonlijk de zoetste soorten. Zelfs biologisch (ingemaakt) tomatensap bevat nog steeds veel vitamine C. Tomatensap wordt steeds meer gedronken. Verder heeft tomatensap in kindervoeding veel waarde. Als voedingsmiddel: De tomaat is momenteel een geliefde groente, en niet ten onrechte. Bijna het hele jaar door is hij vers verkrijgbaar. De tomaat was vroeger een grote onbekende in het menu, maar in de laatste paar honderd jaar is de tomaat geleidelijk aan steeds populairder geworden. Vóór de Eerste Wereldoorlog werd de tomaat nog maar betrekkelijk weinig gebruikt. Nu is het een van de meest gegeten groenten. Daarbij komt dat de tomaat op enorm veel manieren kan worden gebruikt, lekker smaakt, goed bekomt en rijk is aan vitaminen, er goed uitziet en ook erg leuk als garnering gebruikt kan worden. Gedroogde tomaat is een delicatesse. Gebruik ze kort geweekt als smaakmaker voor uw salades. Te koop per 200 gram. TomaatjeToe is een smaakmaker met 40% gedroogde tomaat (poeder) en gedroogde groenten en kruiden. Te koop in pot van 500 gram.