Groene Dag - Gezonde voeding

Gezond zaad om te kiemen

Het zelf laten ontkiemen van zaden tot jonge groenten wordt binnenkort een schitterende manier om te voorzien in een deel van je rauwkost

Waarom kiemen soms mislukt

Eén van de duidelijkste redenen waarom kiemen soms mislukt, is te vinden in de kwaliteit van de zaden. Oud en niet kiemkrachtig zaad, of zaad dat slecht bewaard werd, (te vochtig), of zaad dat niet geschikt is voor de snelle ontkieming, is de meest opgemerkte reden voor het mislukken van je eigen oogst.

Als je vandaag opnieuw wil proberen, doe je dat dus beter niet met het zaad, waarmee het jaren geleden ook mislukt is. Of doe hoogstens nog even een poging. Dat zaad is ondertussen zeker niet beter geworden.

We hebben de voorbije jaren een stevige ervaring opgebouwd met verschillende zaden. Inderdaad, geloof me, ook wij hebben de voorbije jaren succes en tegenslag gehad met het kiemen. Het is door deze tegenslagen dat we veel geleerd hebben over hoe het zaad behandeld wil worden en over wat de groei kan afremmen of bevorderen. Behalve de kwaliteit van het zaad zijn nog meer factoren van belang.

De laatste vijf jaar echter is niet één kiembeurt mislukt in de periode van september tot mei van ieder jaar. Ononderbroken werd gekiemd (90 % alfalfa).

Behalve slecht zaad zijn andere, minder dwingende redenen : te koud, te warm, te nat, te droog.

Kiemen met succes

Omdat we je graag willen helpen, zodat je met succes het kiemen kan aanpakken, geven we je hierbij enkele belangrijke tips :

Inweektijd

Voor kleine zaden niet té lang, soms zelfs maar gewoon bevochtigen en met het aanhangend water laten zwellen in de serreachtige omgeving van de kiemschaal.

Het is wel nodig ze af te dekken, zodat ze na het spoelen niet weer opdrogen. Geweekte, bevochtigde en weer opgedroogde zaden verliezen hun kiemkracht ! Soms kan het nodig zijn, om ze na 3 uur nogmaals te bevochtigen.

De inweektijd voor bonen moet op minstens 6 uur tot max. 12 uur gerekend worden. Zet de bonen te week in een glas of in de kiemschaal onder ruim water (minstens 5 x de hoeveelheid gedroogde bonen). Het meeste van dit water zal tijdens het zwellen door de bonen opgetrokken worden.

Houd dan ook rekening met een toename van het volume.

Kiemtemperatuur

Temperaturen lager dan 12° geven groeivertraging tot groeistop; temperaturen hoger dan 25° geven rotting van de jonge plantjes (vooral als ze te vochtig zijn). Men moet deze plantjes in hun plastic (of glazen) serre zien als heel kwetsbare planten, die zeer temperatuur gebonden zijn. Als men bv. deze gesloten ‘serre’ op een zonnige dag achter het vensterglas zet, kan de temperatuur al snel oplopen tot temperaturen boven 25°. Men ziet binnen het serretje een damp ontstaan, die zich tegen de buitenkant afzet. Het vochtige klimaat en de stijgende temperatuur kunnen aanleiding geven tot het (gedeeltelijk) rotten van de plantjes. Er is niets zo onprettig als tussen al deze planten te gaan uitzoeken naar wat nog eetbaar is en wat niet. Ik geloof dat je schalen waarin rotting voorkomt, beter meteen op de composthoop gooit. De ideale ontkiemingstemperatuur ligt rond de 20°C of er net boven. De gewone kamertemperatuur dus.

Spoelen

het is noodzakelijk dat de ontkiemende zaadjes regelmatig gespoeld worden. Het spoelen is noodzakelijk om de zaadjes in staat te stellen verder te zwellen en zich te ontwikkelen. Zij gebruiken het aanhangend spoelwater voor hun groei, terwijl zij de resterende reserves uit de zaadkorrel opgebruiken. Je zal vaststellen dat er zich een minuscule donzige beharing vormt langsheen de worteltjes, bij onvoldoende spoelen. Dit kan ook ontstaan, als na het spoelen teveel water op de bodem blijft. Teveel achterblijvend water, krijgt niet de kans om opgetrokken te worden door de zaden of door de plantenwortels, waardoor de bodem continu nat blijft. Daarom raden wij aan, om ondanks het gebruik van kiemschalen met een hevelsysteem, iedere schaal afzonderlijk te helpen bij het laten aflopen van het overtollige water. Dit draineren gebeurt met de hand, nadat je de schalen licht schuin hebt geplaatst.Teveel water in de schaal kan aanleiding geven tot rotting (bruine verkleuring) of tot schimmels. Bied de schalen dus voldoende tijd om uit te lekken. Het spoelen dient dus min of meer om de 24 uur te gebeuren. Een afwijking van enkele uren kan toegestaan worden. Het beste is, om daar toch een zekere regelmaat in te houden. Het spoelen is een kleine activiteit die niet veel inspanning vraagt. Tientallen schalen kunnen binnen vijf minuten gespoeld worden. Het is dus wel de moeite. Maar men moet de inspanning wel dagelijks onderhouden. Het vergeten de kiemen te spoelen kan voor een aantal zaden fataal zijn (d.w.z. als de tijd tussen twee spoelbeurten bv. twee dagen duurt)

Oonaangepaste temperatuur van het spoelwater

IJskoud water, dat gedurende enkele minuten op de (warme) planten wordt gezet, teneinde ze te spoelen, kan in een korte groeistop resulteren. Het kan de groei van de planten tot de helft vertragen. Het ideaal is : de kiemen te begieten met water op kamertemperatuur. Meestal herstellen de planten weer snel hun groeikracht na de koude douche. Het hangt er gewoon vanaf hoé koud het spoelwater dan wel was. Een schommeling tussen 10 en 20° is zeker mogelijk. Temperaturen van 5° en minder zijn wel zeer kritiek en kunnen de pret bederven. Lauw water (kamertemperatuur) geeft de beste resultaten. Maar ook té warm water kan problemen geven. Stel dat je net warm (heet) water uit de keukenkraan liet lopen, waarna je je kiemen zal spoelen. Het kan zijn dat je kiemen een eerste hitteschok moeten verwerken (of zelfs verschroeid zijn). Temperaturen boven 35°C zijn niet toegestaan om kiemen mee te spoelen.

Teveel zaden in hetzelfde bakje

voor het ontkiemen zijn de zaden zeer klein. Door het weken zwellen de zaden soms tot 3, 4 à 5 maal hun oorspronkelijke volume. Sommige zaden nemen vooral tijdens het ontkiemen enorm toe. Een koffielepeltje droge luzerne-zaad, wordt na het ontkiemen (5 à 7 dagen) gemakkelijk een volle kiemschaal verse groene groente. Als de opgroeiende kiemen wegens plaatsgebrek zich tegen elkaar moeten verdringen, kunnen er zich ook verluchtingsproblemen voordoen. Na enkele kiembeurten zal je een vaste maat krijgen voor de hoeveelheid kiemen die goed zijn voor je kiemrecipiënt. Te weinig kiemen tijdens één kiembeurt, doet het rendement van je inspanning teniet.

Te hoge kiemrecipiënten

het is niet voor niets dat de in de handel verkrijgbare kiemschalen laag en breed zijn. In hoge kiemrecipiënten moet men niet proberen in de hoogte te werken, zoals het volume toelaat. Net zoals bij een lage kiemer, zal je de zaden dun uitspreiden op de bodem, ze spoelen, en ze langzaam laten opgroeien. Te dikke pakken zaden op elkaar geplakt, benadelen de kieming en de verluchting en bevordert het té nat blijven van de zaden, waardoor zij slijmen zullen vrijgeven en rotten. Daarom is het begrijpelijk dat de in de handel verkrijgbare kiemsets allemaal stapelbaar zijn, op uitzondering van de “kiem-zak”.De platte kiemsets laten toe op heel weinig plaats zeer veel groente te kweken. Zoek zelf eens uit, welk type voor jou het meest geschikt lijkt.

Meer lezen :

Brochure : Kiemen, groenten van eigen vensterbank
Brochure : Kiemen, levend voedsel
Brochure De Groene Kracht

Bio-snacky kiemmateriaal : kiempotten, kiemschalen, en een ruim assortiment van kiemzaden voor succesrijk kiemen.

Groene Dag helpt u met de opstart van uw kiemerij.


	Gezond zaad om te kiemen Het zelf laten ontkiemen van zaden tot jonge groenten wordt binnenkort een schitterende manier om te voorzien in een deel van je rauwkost Waarom kiemen soms mislukt Eén van de duidelijkste redenen waarom kiemen soms mislukt, is te vinden in de kwaliteit van de zaden. Oud en niet kiemkrachtig zaad, of zaad dat slecht bewaard werd, (te vochtig), of zaad dat niet geschikt is voor de snelle ontkieming, is de meest opgemerkte reden voor het mislukken van je eigen oogst. Als je vandaag opnieuw wil proberen, doe je dat dus beter niet met het zaad, waarmee het jaren geleden ook mislukt is. Of doe hoogstens nog even een poging. Dat zaad is ondertussen zeker niet beter geworden. We hebben de voorbije jaren een stevige ervaring opgebouwd met verschillende zaden. Inderdaad, geloof me, ook wij hebben de voorbije jaren succes en tegenslag gehad met het kiemen. Het is door deze tegenslagen dat we veel geleerd hebben over hoe het zaad behandeld wil worden en over wat de groei kan afremmen of bevorderen. Behalve de kwaliteit van het zaad zijn nog meer factoren van belang. De laatste vijf jaar echter is niet één kiembeurt mislukt in de periode van september tot mei van ieder jaar. Ononderbroken werd gekiemd (90 % alfalfa). Behalve slecht zaad zijn andere, minder dwingende redenen : te koud, te warm, te nat, te droog. Kiemen met succes Omdat we je graag willen helpen, zodat je met succes het kiemen kan aanpakken, geven we je hierbij enkele belangrijke tips : Inweektijd Voor kleine zaden niet té lang, soms zelfs maar gewoon bevochtigen en met het aanhangend water laten zwellen in de serreachtige omgeving van de kiemschaal. Het is wel nodig ze af te dekken, zodat ze na het spoelen niet weer opdrogen. Geweekte, bevochtigde en weer opgedroogde zaden verliezen hun kiemkracht ! Soms kan het nodig zijn, om ze na 3 uur nogmaals te bevochtigen. De inweektijd voor bonen moet op minstens 6 uur tot max. 12 uur gerekend worden. Zet de bonen te week in een glas of in de kiemschaal onder ruim water (minstens 5 x de hoeveelheid gedroogde bonen). Het meeste van dit water zal tijdens het zwellen door de bonen opgetrokken worden. Houd dan ook rekening met een toename van het volume. Kiemtemperatuur Temperaturen lager dan 12° geven groeivertraging tot groeistop; temperaturen hoger dan 25° geven rotting van de jonge plantjes (vooral als ze te vochtig zijn). Men moet deze plantjes in hun plastic (of glazen) serre zien als heel kwetsbare planten, die zeer temperatuur gebonden zijn. Als men bv. deze gesloten ‘serre’ op een zonnige dag achter het vensterglas zet, kan de temperatuur al snel oplopen tot temperaturen boven 25°. Men ziet binnen het serretje een damp ontstaan, die zich tegen de buitenkant afzet. Het vochtige klimaat en de stijgende temperatuur kunnen aanleiding geven tot het (gedeeltelijk) rotten van de plantjes. Er is niets zo onprettig als tussen al deze planten te gaan uitzoeken naar wat nog eetbaar is en wat niet. Ik geloof dat je schalen waarin rotting voorkomt, beter meteen op de composthoop gooit. De ideale ontkiemingstemperatuur ligt rond de 20°C of er net boven. De gewone kamertemperatuur dus. Spoelen het is noodzakelijk dat de ontkiemende zaadjes regelmatig gespoeld worden. Het spoelen is noodzakelijk om de zaadjes in staat te stellen verder te zwellen en zich te ontwikkelen. Zij gebruiken het aanhangend spoelwater voor hun groei, terwijl zij de resterende reserves uit de zaadkorrel opgebruiken. Je zal vaststellen dat er zich een minuscule donzige beharing vormt langsheen de worteltjes, bij onvoldoende spoelen. Dit kan ook ontstaan, als na het spoelen teveel water op de bodem blijft. Teveel achterblijvend water, krijgt niet de kans om opgetrokken te worden door de zaden of door de plantenwortels, waardoor de bodem continu nat blijft. Daarom raden wij aan, om ondanks het gebruik van kiemschalen met een hevelsysteem, iedere schaal afzonderlijk te helpen bij het laten aflopen van het overtollige water. Dit draineren gebeurt met de hand, nadat je de schalen licht schuin hebt geplaatst.Teveel water in de schaal kan aanleiding geven tot rotting (bruine verkleuring) of tot schimmels. Bied de schalen dus voldoende tijd om uit te lekken. Het spoelen dient dus min of meer om de 24 uur te gebeuren. Een afwijking van enkele uren kan toegestaan worden. Het beste is, om daar toch een zekere regelmaat in te houden. Het spoelen is een kleine activiteit die niet veel inspanning vraagt. Tientallen schalen kunnen binnen vijf minuten gespoeld worden. Het is dus wel de moeite. Maar men moet de inspanning wel dagelijks onderhouden. Het vergeten de kiemen te spoelen kan voor een aantal zaden fataal zijn (d.w.z. als de tijd tussen twee spoelbeurten bv. twee dagen duurt) Oonaangepaste temperatuur van het spoelwater IJskoud water, dat gedurende enkele minuten op de (warme) planten wordt gezet, teneinde ze te spoelen, kan in een korte groeistop resulteren. Het kan de groei van de planten tot de helft vertragen. Het ideaal is : de kiemen te begieten met water op kamertemperatuur. Meestal herstellen de planten weer snel hun groeikracht na de koude douche. Het hangt er gewoon vanaf hoé koud het spoelwater dan wel was. Een schommeling tussen 10 en 20° is zeker mogelijk. Temperaturen van 5° en minder zijn wel zeer kritiek en kunnen de pret bederven. Lauw water (kamertemperatuur) geeft de beste resultaten. Maar ook té warm water kan problemen geven. Stel dat je net warm (heet) water uit de keukenkraan liet lopen, waarna je je kiemen zal spoelen. Het kan zijn dat je kiemen een eerste hitteschok moeten verwerken (of zelfs verschroeid zijn). Temperaturen boven 35°C zijn niet toegestaan om kiemen mee te spoelen. Teveel zaden in hetzelfde bakje voor het ontkiemen zijn de zaden zeer klein. Door het weken zwellen de zaden soms tot 3, 4 à 5 maal hun oorspronkelijke volume. Sommige zaden nemen vooral tijdens het ontkiemen enorm toe. Een koffielepeltje droge luzerne-zaad, wordt na het ontkiemen (5 à 7 dagen) gemakkelijk een volle kiemschaal verse groene groente. Als de opgroeiende kiemen wegens plaatsgebrek zich tegen elkaar moeten verdringen, kunnen er zich ook verluchtingsproblemen voordoen. Na enkele kiembeurten zal je een vaste maat krijgen voor de hoeveelheid kiemen die goed zijn voor je kiemrecipiënt. Te weinig kiemen tijdens één kiembeurt, doet het rendement van je inspanning teniet. Te hoge kiemrecipiënten het is niet voor niets dat de in de handel verkrijgbare kiemschalen laag en breed zijn. In hoge kiemrecipiënten moet men niet proberen in de hoogte te werken, zoals het volume toelaat. Net zoals bij een lage kiemer, zal je de zaden dun uitspreiden op de bodem, ze spoelen, en ze langzaam laten opgroeien. Te dikke pakken zaden op elkaar geplakt, benadelen de kieming en de verluchting en bevordert het té nat blijven van de zaden, waardoor zij slijmen zullen vrijgeven en rotten. Daarom is het begrijpelijk dat de in de handel verkrijgbare kiemsets allemaal stapelbaar zijn, op uitzondering van de “kiem-zak”.De platte kiemsets laten toe op heel weinig plaats zeer veel groente te kweken. Zoek zelf eens uit, welk type voor jou het meest geschikt lijkt. Meer lezen : Brochure : Kiemen, groenten van eigen vensterbank Brochure : Kiemen, levend voedsel Brochure De Groene Kracht Bio-snacky kiemmateriaal : kiempotten, kiemschalen, en een ruim assortiment van kiemzaden voor succesrijk kiemen. Groene Dag helpt u met de opstart van uw kiemerij.